Bitka kod Famarsa | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Deo Rata Prve koalicije (Francuskih revolucionarnih ratova) | |||||||
![]() | |||||||
| |||||||
Sukobljene strane | |||||||
![]() |
![]() ![]() Šablon:Country data Kraljevstvo Velike Britanije | ||||||
Komandanti i vođe | |||||||
![]() |
![]() ![]() Šablon:Country data Kraljevstvo Velike Britanije vojvoda od Yorka | ||||||
Snaga | |||||||
27.000 | 53.000 | ||||||
Žrtve i gubici | |||||||
3.000 mrtvih i ranjenih, 300 zarobljena, 17 topova, 14 vagona sa municijom, 3 zastave | o. 1.100 mrtvih i ranjenih |
Bitka kod Famarsa se odigrala 23. maja 1793. godine na sjeveru Francuske za vrijeme Rata Prve koalicije između francuskih republikanskih snaga pod vodstvom generala Françoisa Lamarchea na jednoj, i savezničkih austrijsko-britansko-hanoveranskih snaga na čelu sa princom od Coburga na drugoj strani. Do nje je došlo nakon što su savezničke snage, izbacivši Francuze pod generalom Dumouriezom iz Austrijske Nizozemske (današnja Belgija) pokrenule pohod na Francusku, čije su prve mete bile granične tvrđave. Francuske trupe, koje su im se nastojale suprostaviti, bile su koncentrirane u utvrđenom logoru u mjestu Famars, nedaleko od grada Valenciennesa. Odatle je dva tjedna ranije markiz de Dampierre pokrenuo pokušaj deblokade opsjednute tvrđave Condé-sur-l'Escaut, a koji je odbijen u bitci kod Raismesa gdje je Dampierre poginuo. Njegov nasljednik, general Lamarche, je raspolagao snagama koje su, osim demoralizacije, dodatno oslabljenje povlačenjem dijela efektiva na jug, kako bi ugušile kontrarevolucionarnu pobunu u Vendéeu. Savezničke snage su, stekavši značajnu brojčanu nadmoć, pokrenule vlastiti napad prema planu koji je izradio general Karl Mack. Prilikom njegovog izvođenja se na južnom krilu, gdje su nastupali Britanci pod vodstvom mladog vojvoda od Yorka francuski položaji jači nego što se pretpostavljalo; Francuzi su pružili žestok otpor prilikom čega je Mack ranjen. York je, sa druge strane, dobio priliku da odstupi od Mackovog plana, te je naredio da se francuski položaji dodatno zaobiđu. Taj se manevar pokazao ispravnim, prije svega zbog slabosti francuske konjice, koja nije mogla spriječiti saveznike da ugroze njihovu pozadinu. Lamarche je zbog toga zapovijedio povlačenje iz logora. Saveznici su nakon toga zauzeli logor i Valenciennes stavili pod opsadu koja će završiti kapitulacijom francuskog garnizona. Iako su saveznici ostvarili važnu pobjedu, nisu je u potpunosti iskoristili. Lamarchea je četiri dana kasnije na čelu Sjeverne armije zamijenio mnogo popularniji i uspješniji general Custine.